Οι κρίσεις του οικονομικού συστήματος και τα τρία απλά ερωτήματα ενός πολίτη

Normal 0 false false false EL X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4

Διανύοντας  τον έβδομο μήνα από την έλευση της Τρόικας στη χώρα μας,  αποκτήσαμε  παρέα, την Ιρλανδία. Πιθανόν να «γίνουμε» και περισσότεροι. Παλεύουν να αποφύγουν τη συντροφιά μας  οι Πορτογάλοι και οι Ισπανοί. Μπορεί να ακολουθήσουν οι Ιταλοί, οι Βέλγοι , οι Γάλλοι κλπ

Μέχρι σήμερα ακούγαμε, διαβάζαμε κλπ.,  ότι για την κατάρρευση της οικονομίας μας, έφταιγε η πενταετής διακυβέρνηση  της Νέας Δημοκρατίας.

Στην Ιρλανδία ποιος φταίει;

Η Νέα Δημοκρατία;

Στην Πορτογαλία;

Στην Ισπανία;

Στην Ιταλία που μπορεί να ακολουθήσει;

Προσπαθώντας να απαντήσω και εγώ στο «τις πταιει» και υιοθετώντας  αυτά που ακούω και διαβάζω για την  κύρια αιτία «του κακού» που είναι το μεγάλο δημόσιο χρέος μας, σκέφθηκα «μήπως φταίνε όλα όσα   μας έκαναν  χαρούμενους τη δεκαετία του ’80 και δεν θέλουμε να το παραδεχθούμε;

Άλλωστε τότε δεν αυξήθηκαν τα χρέη μας;»

Αυτό είναι  το  πρώτο ερώτημα  που χρειάζεται να απαντήσουμε στον εαυτό μας  πρώτα και κύρια γιατί οι ίδιοι υποβαλλόμαστε  στις οικονομικές θυσίες.

Η  κρίση που βιώνουμε είναι συνέχεια των γνωστών, συχνών οικονομικών κρίσεων -  οικονομικών  παροξυσμών;

Πρώτα είχαμε το μεγάλο σκαμπανέβασμα  όλων των χρηματιστηριακών δεικτών, στο τέλος της δεκαετίας του ‘90. Έπειτα ήρθε η κρίση των τιμών των τροφίμων. Μεγάλο σκαμπανέβασμα. Υπήρξαν χρονιές που οι αγρότες μας ήταν πραγματικά ευτυχισμένοι.

Η συνέχεια ήταν η εντυπωσιακή  μεταβολή της τιμής του αργού πετρελαίου.  Έως και 150 $ έφθασε το κόστος του βαρελιού.

Ακολούθησαν  τα «τοξικά τραπεζικά ομόλογα» που ξεκίνησαν από τα  «επισφαλή στεγαστικά δάνεια» που χορηγήθηκαν στις ΗΠΑ. Ξανά σκαμπανέβασμα. Αυτήν τη φορά στις τράπεζες και στην αποτίμηση τους.

Και τώρα;

Τώρα έχουμε κρίση στα «Κρατικά Ομόλογα» που λογικά άγγιξε τις πιο αδύνατες χώρες  του  πιο ασταθούς  πολιτικά - όχι οικονομικά -  νομίσματος. Τις οικονομικά αδύνατες Ευρωπαϊκές χώρες που έχουν ευρώ.

Στις παραπάνω κρίσεις πρέπει να προσθέσουμε και την  Ασιατική οικονομική κρίση που προηγήθηκε αυτών. Στο τέλος της τελευταίας δεκαετίας του προηγούμενου αιώνα.

Να και το δεύτερο  ερώτημα. Μήπως τελικά η οικονομική κρίση που βιώνουμε στη χώρα μας,  έχει τη ρίζα της στην παγκόσμια οικονομική κρίση;

Μήπως  αυτοί  (ΠΑΣΟΚ) που τον Μάρτιο του 2009  διατυμπάνιζαν, ότι οι οικονομικές δυσκολίες της χώρας μας έχουν εθνικά αίτια και δεν έβλεπαν την παγκόσμια κρίση,  εθελοτυφλούσαν;

Και γιατί έχουμε τελευταία συνεχώς παγκόσμιες οικονομικές κρίσεις;  Μήπως όλες πηγάζουν από τη βασική αιτία;

Μήπως έφτασε το τέλος του  συστήματος των κανόνων  που δομήθηκε το 1944 στο Μπρέττον – Γούντς (Bretton Woods)  για τις παγκόσμιες εμπορικές και οικονομικές σχέσεις μεταξύ των βιομηχανικών χωρών; Μήπως τελικά δεν μπορούν να έχουν την ίδια απόδοση τα οικονομικά κεφάλαια σήμερα, με την απόδοση που είχαν λίγα χρόνια μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο;

Μήπως το εύλογο κέρδος των κεφαλαίων του 1950, αποτελεί ουτοπία σήμερα, που τα διαθέσιμα κεφάλαια είναι πολλαπλάσια;

Μήπως έτσι έχουμε καθαρή κερδοσκοπία, αντί «σχετικής» τίμιας απόδοσης κεφαλαίων;

Μήπως έτσι το σύστημα  «καλύπτει» επικίνδυνες επενδύσεις,  για να παραμείνουν υψηλές οι αποδόσεις κερδοσκοπικών κεφαλαίων;

Έτσι οδηγούμαστε στο τρίτο   ερώτημα.

Μήπως οι Έλληνες,  αλλά και οι Ευρωπαίοι,  δεν πρέπει  να στηρίξουν την προσπάθεια τους για το  ξεπέρασμα της  οικονομικής κρίσης στο θεματοφύλακα (Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) ενός συστήματος (Μπρέττον – Γούντς) που μάλλον  παραπαίει; Ενός θεσμού που όταν δημιουργήθηκε δεν υπήρχε  ΕΕ, αλλά μόνο μια  κατεστραμμένη Ευρώπη;

Μήπως το 1971 δεν άλλαξε κατά ένα μέρος το σύστημα και οδηγηθήκαμε στο Μπρέττον – Γούντς II;  Τότε δε σταμάτησε να ισχύει ο Κανόνας του Χρυσού και ισχυροποιήθηκε το δολάριο;

Μήπως ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για νέα μεταβολή του οικονομικού συστήματος που ζούμε;

Αλήθεια  ο φιλελευθερισμός δεν έχει χαρακτηριστικό του γνώρισμα τη συνεχή προσαρμογή του στα σύγχρονα κοινωνικά δεδομένα;

Η οικονομική επιστήμη δεν είναι κοινωνική επιστήμη;

Είναι  ίδιος ο φιλελευθερισμός από τότε που τον αποτύπωσε ο Adam Smith;

Γιατί να μας φοβίζει μια νέα αλλαγή του; Με το χάρισμα της προσαρμογής του, δεν επιβίωσε ο φιλελευθερισμός όταν δέχθηκε ιδεολογική επίθεση από τον κουμμουνισμό;

Η ίδια η ιστορία  δεν τον δικαίωσε;

Μήπως πρέπει από τη σημερινή προσπάθεια να κρατήσουμε μόνο τις διαρθρωτικές αλλαγές, στις οποίες όλοι συμφωνούμε -χρόνια τώρα-,  αλλά μερικοί τις  «σιγοψιθύριζαν» για να μην τους ακούσουν οι σύντροφοι τους  και να αποκτήσουμε  λίγο περισσότερη φαντασία και τόλμη για τα υπόλοιπα οικονομικά ζητήματα,  ώστε να ξεπεράσουμε την κρίση;

Μήπως μπορούμε να δείξουμε ότι υπάρχει και άλλο μοντέλο εφαρμογής  των φιλελεύθερων οικονομικών θεωριών;

Μήπως οι θεματοφύλακες (ΔΝΤ) στην προσπάθεια τους να είναι πετυχημένοι φύλακες, δεν ενδιαφέρονται για τις νέες εξελίξεις της κοινωνίας και της οικονομίας,  αλλά μόνο για τη διατήρηση του υπάρχοντος συστήματος;

Μήπως;

 

Πανοζάχος Δημήτρης
Οικονομολόγος
Μέλος της Εκτελεστικής Γραμματείας της Ν.Δ

 

Social Media

fb tw yt fkr

Facebook

Επικοινωνια

press2
Διαφήμιση