ΟΤΑ & Φορολογικές Υποχρεώσεις

Η κυβέρνηση επέλεξε να προβεί σε ρύθμιση για τα φορολογικά πρόστιμα που έχουν επιβληθεί στους ΟΤΑ στο πλαίσιο του νόμου «Ρυθμίσεις για την ανάπτυξη και τη δημοσιονομική εξυγίανση – Θέματα Υπουργείου Οικονομικών Πολιτισμού και Τουρισμού και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης». Παραμένει όμως αδιευκρίνιστη η γενική «φορολογική σχέση» του Υπουργείου Οικονομικών με τους ΟΤΑ και τα ΝΠΔΔ και ειδικότερα αν είναι επιτρεπτή η επιβολή «φορολογικών προστίμων».

1. Η νομική υπόσταση των ΟΤΑ

Κρατούσα άποψη είναι ότι οι ΟΤΑ είναι ΝΠΔΔ . Οι Δ. Σολδάτος και Ν.Μαρινάκης στο διαρκή Δημοτικό και Κοινοτικό Κώδικα που έχουν γράψει στις αναλύσεις του άρθρου 1 αναφέρουν « Όπου στη νομοθεσία αναφέρονται γενικά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου , δεν περιλαμβάνονται σ ΄ αυτά και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης . Τόσο από τις διατάξεις των άρθρων 102 και 103 του ισχύοντος Συντάγματος , όσο και από την νομολογία του ΣτΕ (Πορίσματα ΣτΕ 1959, σελ . 121 , 122 και 135) γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ ΟΤΑ και των λοιπών ΝΠΔΔ. Εξάλλου για να περιληφθούν οι ΟΤΑ στην διάταξη της περ. β της παρ 6 του άρθρου 1 του Ν.1256/82 , όπου δεν ορίζονται ρητά , χρειάστηκε κα εκδοθεί ειδική διάταξη νόμου. Η εν λόγω διάταξη αναφέρεται στους δημοσίους υπαλλήλους .

Είναι λοιπόν τουλάχιστον υπό αμφισβήτηση αν η γενική αναφορά σε ΝΠΔΔ σε μια φορολογική διάταξη συμπεριλαμβάνει και τους ΟΤΑ χωρίς ειδική μνεία σ ΄ αυτούς. Στο άρθρο 56 του ν. 2676/99 για στις προθεσμίες καταβολής εισφορών στη παράγραφο 3 αναφέρεται «………... Ο υπόχρεος πρέπει να καταβάλλει εισφορές στο Ι.Κ.Α. μέχρι την τελευταία εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα του επόμενου μήνα από το χρόνο που έχει οριστεί. Για το Δημόσιο, τα Ν.Π.Δ.Δ. και τους Ο.Τ.Α. η προθεσμία καταβολής ορίζεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα.» Υπάρχει ρητή αναφορά στους ΟΤΑ . Δεν αρκείται ο νομοθέτης στην αναφορά περί ΝΠΔΔ

2. Φορολογικό καθεστώς ΟΤΑ

Στο Ν.2238/94 στο άρθρο 99 με τίτλο «Αντικείμενο του φόρου» στην παράγραφο 1 η περίπτωση ε αναφέρει: «ε) Σε ημεδαπά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού ή δημόσιου δικαίου, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, το καθαρό εισόδημα που προκύπτει στην ημεδαπή ή την αλλοδαπή μόνο από την εκμίσθωση ακινήτων καθώς και από κινητές αξίες. Δεν αποτελούν αντικείμενο φορολογίας τα λοιπά εισοδήματα αυτών των νομικών προσώπων, καθώς και τα κάθε είδους άλλα έσοδα τους που πραγματοποιούνται κατά την επιδίωξη της εκπλήρωσης του σκοπού τους.» Ο νομοθέτης λοιπόν ορίζει με απόλυτο τρόπο την φορολογική υποχρέωση των ΝΠΔΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα . Επίσης υπάρχουν: α) Το άρθρο 101με τίτλο « Υποκείμενο του φόρου» όπου η παράγραφος 2 αναφέρει «2. Επίσης, στο φόρο αυτόν υπόκεινται και τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα αλλοδαπά ή ημεδαπά νομικά πρόσωπα δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου, στα οποία περιλαμβάνονται και τα κάθε είδους ιδρύματα.» β) Το άρθρο 103 με τίτλο «Απαλλαγές από το φόρο» όπου η παράγραφος 1 αναφέρει «1. Απαλλάσσονται από το φόρο:

«α) Το Ελληνικό Δημόσιο, στο οποίο περιλαμβάνονται και οι αποκεντρωμένες δημόσιες υπηρεσίες, οι οποίες λειτουργούν ως ειδικά ταμεία, οι δήμοι και οι κοινότητες, τα δημοτικά και κοινοτικά ιδρύματα και τα λοιπά δημοτικά και κοινοτικά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, οι σύνδεσμοι δήμων και κοινοτήτων, οι δημοτικές και κοινοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης, αποχέτευσης, διαχείρισης απορριμμάτων και τηλεθέρμανσης, η Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων της Ελλάδας, οι Τοπικές Ενώσεις Δήμων και Κοινοτήτων, οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, η Ένωση Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδας, …………………, με εξαίρεση τα εισοδήματά τους από κινητές αξίες. Τα εισοδήματα από κινητές αξίες φορολογούνται με τις γενικές διατάξεις εκτός από αυτά που προέρχονται από τόκους καταθέσεων και δάνεια του Ελληνικού Δημοσίου. Ειδικά για το Ελληνικό Δημόσιο, η απαλλαγή ισχύει και για τα εισοδήματα που προέρχονται από κινητές αξίες, επί των οποίων δεν ενεργείται ούτε παρακράτηση φόρου.»

Με την ανάγνωση και μόνο των παραπάνω διατάξεων οδηγείται κανείς στο συμπέρασμα ότι οι ΟΤΑ συμπεριλαμβάνονται στην διάταξη του 103 στην παράγραφο 1 . Άρα απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος πλην του εισοδήματος που προέρχεται από κινητές αξίες αντίθετα με τα λοιπά ΝΠΔΔ που στις φορολογικές του υποχρεώσεις συμπεριλαμβάνεται και το εισόδημα από ακίνητα.

Το ίδιο αποφαίνεται και το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών με το έγγραφο της 11/2/2004 με αριθμ. Πρωτ, 1081019/10864ΠΕ/Β0012 που απαντά σε σχετικό ερώτημα ενός ΟΤΑ . Συγκεκριμένα αναφέρει ότι «Οι Δήμοι υποχρεούνται να υποβάλλουν δήλωση φορολογίας μόνο για την απόδοση τελών χαρτοσήμου για τα εισοδήματα που προέρχονται από την εκμίσθωση ακινήτων.»

Με την απάντηση του το Υπουργείο καθιστά πεντακάθαρο ότι δεν ταυτίζονται στις φορολογικές τους υποχρεώσεις οι ΟΤΑ και τα ΝΠΔΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα . Οι ΟΤΑ υποβάλλουν δήλωση μόνο για τα χαρτόσημο ενώ τα ΝΠΔΔ αποδίδουν και φόρο εισοδήματος για τα έσοδα τους από ακίνητα.

3. Υποβάλλονται πρόστιμα και προσαυξήσεις με βάση την νομοθεσία της φορολογίας εισοδήματος;

Στον Ν. 2238/94 στο άρθρο 116 με τίτλο « Διοικητικές και ποινικές κυρώσεις» αναφέρει: «Οι διατάξεις των άρθρων 86 έως 88 και 90 έως 97 εφαρμόζονται και στα νομικά πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 101.» Τα άρθρα 86 έως 88 αναφέρονται στα πρόστιμα και τις προσαυξήσεις. Ο νομοθέτης αναφέρετε μόνο στο άρθρο 101. Άρα δεν γίνεται καμία μνεία στους φορολογούμενους που αναφέρονται στο άρθρο 103 ούτε υπάρχει συγκεκριμένη μνεία στους ΟΤΑ.

Ανάλογο είναι και το άρθρο 9 του ν. 2523/97 με τίτλο «Επιβολή προστίμων - Διοικητική επίλυση της διαφοράς» όπου στην παράγραφο 1 αναφέρεται : «1.Το πρόστιμο επιβάλλεται σε βάρος του παραβάτη φυσικού προσώπου και στις εταιρίες ομόρρυθμες, ετερόρρυθμες, περιορισμένης ευθύνης, ανώνυμες, καθώς και στους συνεταιρισμούς και στα λοιπά ημεδαπά ή αλλοδαπά νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, σε βάρος του νομικού προσώπου. Στις κοινοπραξίες επιτηδευματιών, κοινωνίες αστικού δικαίου και αστικές εταιρίες το πρόστιμο επιβάλλεται σε βάρος αυτών και κοινοποιείται στα μέλη τους, το καθένα από τα οποία ευθύνεται εις ολόκληρον. Στις αλλοδαπές επιχειρήσεις και αλλοδαπούς οργανισμούς το πρόστιμο επιβάλλεται σε βάρος αυτών και κοινοποιείται στους διευθυντές ή αντιπροσώπους ή πράκτορες, που έχουν στην Ελλάδα.»

Δεν υπάρχει πουθενά αναφορά σε ΝΠΔΔ μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα αλλά ούτε και στους ΟΤΑ. Παρόμοια είναι και η αναφορά στο άρθρο 20 του ιδίου νόμου που τιτλοφορείται « Αυτουργοί και συνεργοί»

Παρόμοιες είναι και οι διατάξεις στον Κ.Β.Σ (ΠΔ 146/92) . Συγκεκριμένα στο άρθρο 34 με τίτλο «Επιβολή προστίμου» η παράγραφος 1 αναφέρεται που επιβάλλεται το πρόστιμο. «1. Το πρόστιμο επιβάλλεται σε βάρος του παραβάτη φυσικού προσώπου και επί εταιρειών ομορρύθμων, ετερορρύθμων, περιορισμένης ευθύνης, ανωνύμων, καθώς και επί συνεταιρισμών και επί λοιπών νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου, σε βάρος του νομικού προσώπου. Επί κοινοπραξίας επιτηδευματιών, κοινωνίας αστικού δικαίου και αστικής εταιρίας το πρόστιμο επιβάλλεται σε βάρος αυτών και κοινοποιείται στα μέλη τους, το καθένα από τα οποία ευθύνεται απεριόριστα και στο σύνολο.

Δεν αναφέρονται ούτε τα ΝΠΔΔ ούτε οι ΟΤΑ.

4. Συμπέρασμα

Δεν υπάρχει λοιπόν καμία νομοθετική πρόβλεψη για επιβολή προστίμων στους ΟΤΑ. Είτε αφορούν παραβάσεις του Κ.ΒΣ είτε την φορολογία εισοδήματος.

Όλα τα «υψηλά» πρόστιμα που επιβλήθηκαν σε ΟΤΑ δεν μπορούν να σταθούν σε μια δικαστική διένεξη. Τα προσμετράμε όμως το κράτος στα σχέδια του στα «εν δυνάμει εισπραττόμενα έσοδα ». Την περίοδο της οικονομικής κρίσης που αγκομαχούμε για επιτυχή υλοποίηση του προϋπολογισμού στο σκέλος των εσόδων δεν επιτρέπεται να συμπεριλαμβάνουμε «πλασματικά ποσά».

Τα πρόστιμα δείχνουν την χαοτική κατάσταση που υπάρχει στις ενδο-κρατικές φορολογικές , οικονομικές σχέσεις. Είναι επιτακτική ανάγκη στα πλαίσιο του επανασχεδιασμού του κράτους να ξεκαθαρίσουν. Αποτελεί πραγματικό βήμα εκσυγχρονισμού του . Εξοικονομούμε χρόνο των δημοσίων λειτουργών και περιορίζουμε τις άσκοπες αντιπαραθέσεις τους.

Τέλος θεωρώ υποχρέωση μου να δηλώσω ότι κατά την άποψη μου καλώς δεν επιτρέπεται να επιβάλλονται φορολογικά πρόστιμα στους ΟΤΑ , γιατί αν επιβάλλονταν «πάλι από τις τσέπες των πολιτών θα πληρώνονταν» αφού οι ΟΤΑ δεν είναι κερδοσκοπικοί οργανισμοί και ο μόνο τρόπος να πληρώσουν ένα πρόστιμο είναι είτε να περιορίζουν το προσφερόμενο κοινωνικό έργο είτε να αυξήσουν τα δημοτικά τέλη. Και τις δύο περιπτώσεις «χαμένοι» είναι οι δημότες. Αν είναι να επιβληθεί πρόστιμο ας επιβληθεί στους υπεύθυνους υπαλλήλους.

Το Υπουργείο Οικονομικών επιβάλλεται να ξεκαθαρίσει την γενική σχέση μεταξύ των φορολογικών αρχών και των ΟΤΑ για να μην εξαναγκαστεί στο μέλλον να προβεί σε ανάλογη ρύθμιση η οποία εκπέμπει και αντιφατικά μηνύματα προς τους πολίτες.

 

Πανοζάχος Δημήτρης

Οικονομολόγος – Φοροτεχνικός Σύμβουλος

Μέλος Εκτελεστικής Γραμματείας ΝΔ

Πρ. Γ.Γ Περιφέρειας Ηπείρου

 

Social Media

fb tw yt fkr

Facebook

Επικοινωνια

press2
Διαφήμιση